13 Nisan 2019 Cumartesi

9.Sınıf Bilgisayar Bilimi 2.Dönem Sınav Öncesi Hazırlık

9.sınıf bilgisayar bilimi dersi için küçük bir çalışma notu hazırlamak istedim. Çalışma notu içerisinde yer alan bilgiler her geçen gün güncellenecektir. İsterseniz bu sayfada yer alan notları  yazıcı ile çıktı da alabilirsiniz. 9.sınıf bilgisayar bilimi 2.dönem 1.sınav öncesi hazırlayacağım bu not içerisinde algoritma, akış şemaları ve python ile ilgili notları bulabilirsiniz. Hadi başlayalım.

Algoritma Nedir?

Bir problemin çözümünde izlenecek yol anlamına gelir ve problemin çözümünün adımlar halinde yazılmasıyla oluşturulur. Algoritma basamaklarının bir başlangıcı ve sonu bulunur. Her adımda yapılacak işlem açıkça belirtilir. Ayrıca daha önce de bilgisayarbilimleri.com/2017/07/algoritma-nedir-akis-diyagramlari-nedir şeklinde de bir yazı hazırlamıştık isterseniz detaylı olarak o yazıya da bakabilirsiniz.

Akış diyagramları, algoritması hazırlanan durumların oklarla birbirine bağlanıp gösterilmesine akış şeması denir. Akış şemaları ya da diğer ismiyle akış diyagramları başla komutu ile başlar bitir komutu ile de biter. Akış diyagramlarını hazırlarken çeşitli şekiller kullanırız. İsterseniz bu şekillerin neler olduğuna bakalım.

Akış Şemaları
Yukarıda yer alan akış şemaları ile ilgili şekilleri görüyorsunuz. Burada dikkat çekmek istediğim Yazdır komutunun karşılığı olan dalgalı dörtgen yerine bazı kaynaklarda paralel kenarda kullanılmış olabilir. Paralel kenar bilgi girişi ve çıkışı için kullanılır ama bazen yazdır komutu yerine de paralel kenar kullanan kaynaklar gördüm. Bundan ötürü öğretmeninizin size nasıl anlattığı burada çok önemli. Ben öğrencilerime her ikisini de söylediğim için sınavda yazdır komutu olarak hem paralel kenarı hem de dalgalı dörtgeni kullanabilirler. Sizlerin de bilgisi olsun bu konuda.

Örnek Algoritmalar

Örnek Algoritma-1

Örnek Algoritma-2

Örnek algoritmalardan sonra arkadaşlar akış şemaları için şekillerin nasıl kullanacağı konusunda sizleri bilgilendiren bir resmi yukarıda paylaşmıştım. Şimdi biraz daha detaylara inerek devam edelim.






Akış şemaları içerisinde en çok kullanılan şekiller yukarıda verilen şekillerdir. Özellikle paralel kenar ve dikdörtgeni çok fazla karıştırıyorsunuz bundan dolayı bu kısma dikkat edin. Paralel kenar giriş ve çıkış birimleri için dikdörtgen ise hesaplama ve değişken atamaları için kullanılıyor. Bu iki şekli karıştırmamanız çok önemli.

9.sınıf bilgisayar bilimi 2.dönem 1.yazılı sınavında algoritma ve akış şemaları ile ilgili karşınıza çok fazla soru çıkacaktır. Yukarıda algoritma ile ilgili 2 adet örnek paylaştık. Şimdi de hem algoritma hem de akış şemaları ile ilgili örnekleri paylaşalım.

Algoritma ve Akış Şeması Örnek 1: Girilen 3 Sayının Ortalamasını Bulmak




Algoritma ve Akış Şeması Örnek 2: Satış Fiyatı ve Adedi Verilen Ürünlerin Toplam Fiyatını Bulmak



Algoritma ve Akış Şeması Örnek 2: Girilen Sayının Negatif Mi Pozitif Mi Olduğunu Bulmak




Evet arkadaşlar yukarıda yer alan örnekler içerisinde algoritma ve akış şemaları ile ilgili örnekleri paylaştık. Algoritma ve akış şemaları konusunda sizlere bahsedeceklerim bu kadar umarım sizlere faydalı olmuştur. Anlamadığınız yerleri yorum formu ile sorabilirsiniz. Şimdi metinsel kodlama olan Python'a geçiş yapalım.

Python Programlama Dili

Python şu için dünyanın en fazla tercih edilen programlama dilleri arasında yer almaktadır. Öğrenmesi kolay olan bir dildir. Facebook, Youtube, Google gibi bir çok dünya devi firma tarafından yoğun olarak tercih edilmektedir.

Python programlama dili 9.sınıf bilgisayar bilimi dersinde öğrencilere öğretilmektedir. Öğrenciler tarafından da programlama dilinin kolay olduğu sık sık dile getirilmektedir. Aşağıda yer alan güncel listede 2018 yılının en fazla kullanılan programlama dilleri gösterilmiştir. Bu liste her yıl hemen hemen bu şekilde olmaktadır ve python dili kendisine üst sıralarda yer bulmaktadır.

Python ile ilgili daha önce hazırladığım çalışma kağıdı belki işinize yarar onu da sizlerle paylaşayım arkadaşlar. İçerisinde henüz görmediğiniz konularda olabilir bilginize. 


Python programlama dili ile ilgili bu kadar temel bilginin sizler için yeterli olduğu düşüncesindeyim. Şimdi kodlama kısmına geçebiliriz.

Python'u kullanmak için bilgisayarınıza çeşitli programlar kurmanız gerekiyor. Tabii bu şart mı aslında değil. Ben okulda öğrencilerim ile repl.it/languages/python adresini kullanarak çalışmalarımı sürdürüyorum. Siz isterseniz farklı bir derleyici de kullanabilirsiniz. Ben anlatımlarımı repl.it sitesinde yer alan derleyiciye göre yapacağım arkadaşlar...

Pyton 3.6 uygulamasını ise https://repl.it/languages/python3 adresinden açabilirsiniz.

Evet Repl.it sitemize giriş yaptıktan sonra karşımıza çıkan beyaz ekrana aşağıda yer alan kodları eklersek neler oluyor ona bakalım.

#!/usr/bin/env python
# -*- coding: utf-8 -*-
İlk sırada yer alan kod blogu kodların python'a ait olduğunu söylüyor. Kullanmasak da olur aslında ama ben yine paylaşmak istedim. İkinci sırada yer alan kod blogu ise Türkçe karakterlerin kullanılabilmesi için tercih ediliyor. Python 2.x sürümü Türkçe karakterleri desteklememektedir. Eğer bu kodu yazmadan Türkçe karakter kullanırsanız program hata verecektir. Eğer ikinci sırada yer alan kod blogu olmazsa Türkçe karakterleri kullanamazsınız. Ben öğrencilerime programlamada Türkçe karakterler çok kullanılmadığı için ikinci sırada yer alan kodları kullanmadan kod yazdırmaya çalışıyorum. Siz tercihinize göre isterseniz Türkçe karakter sorununu çözen kod blogunu kullanabilirsiniz size kalmış.

1)PRİNT KOMUTU (FONKSİYONU)

Print komutu adından da anlaşılacağı gibi ekrana yazı yazdırılmasını sağlar Ekranda yazı yazdırmak istediğimiz zaman bu kod bloğunu kullanmamız gerekmektedir.

print ("bilgisayarbilimleri.com")

Yukarıda yer alan ifadeyi beyaz ekrana yazıp RUN (Çalıştır) yaptığımız zaman siyah ekranda bilgisayarbilimleri.com yazdığınızı görebiliriz. ilk kodumuzu yazmış olduk :)

Python 3.6 Kodları


print ("Kodlama Ogreniyoruz")
print ("Python Testleri")
print ("Coding Time")

Yukarıda yer alan örneklerde görüldüğü gibi print komutu içerisinde yer alan komutlar mutlaka " " içerisine alınmalıdır bu tırnaklar " " olabileceği gibi ' ' tek tırnak şeklinde de olabilir. Tırnak içerisinde olması yeterlidir.


\n KOMUTU İLE ALT SATIRA GEÇEBİLİRİZ

Ters slash n komutu ile alt satıra geçebiliriz. Hemen altta yer alan görsel de farkı görebilirsiniz.

Python 3.6 Kodlar




Evet arkadaşlar farkı resimlerdeki siyah ekranlara bakarak görebilirsiniz. Bir nevi enter görevi görüp bir alt satıra geçmek için \n ifadesini kullanıyoruz. \n yapmak için de klavyemizde yer alan üçüncül karakterleri yapmaya yarayan ALT GR tuşunu kullanıyoruz.

Print komutu tırnak içerisinde yer alan ifadeleri aynen çıkarır. Bu örneği anlamak için matematiksel ifadelerle çalışmalar yaparsak daha iyi anlarsınız.

Python 3.6 Kodlar


Yukarıda yer alan kodları inceleyelim.;

** 1.satırda yer alan 5 ve (5) ifadesi matematiksel bir ifade olduğu için direkt 5 olarak ekranda çıktı

** 2.satırda yer alan "5" ("5")  ifadesi tırnak içerisinde olduğu için 5 olarak ekranda çıktı.

** 3.satırda yer alan 5+5 ve (5+5)  ifadesi matematiksel bir ifade olduğu için 10 şeklinde ekranda çıktı

** 4.satırda yer alan "5+5" ve ("5+5") ifadesi ise tırnak içerisinde yer aldığı için 5+5 şeklinde çıktı.

Yukarıda yer alan örneği mutlaka iyice anlamaya çalışın arkadaşlar. Sınavda mutlaka karşınıza bununla ilgili bir soru çıkacaktır. Python 2.7 ile 3.6 arasında gördüğünüz gibi şu an sadece parantez farkı var onun dışında bir fark yok.

Print Komutu İle İlgili Diğer Örnekler;
Python 3.6 Kodlar








Evet arkadaşlar print komutu ile ilgili örnekler bu kadar. Değişkenler ile devam edelim arkadaşlar.

2)DEĞİŞKENLER

Değişken nedir ? diye sorarsak cevap olarak bir veriyi içerisinde tutan ve bunu istediğimi zaman değiştirmeye yarayan bir kutu dersek aslında yanlış bir tanımlama yapmış olmayız. Değişkenler sayesinde kodlama yaparken çok rahat ederiz. Aslında yukarıda yer alan bir çok örnekte değişkenleri kullandık. a=5 b=3 c=5 gibi ifadelerde aslında a,b,c gibi karakterler aslında birer değişkenlerdi.

Değişkenlerin adlarını yazmak aslında kolay. Bir de değişken türleri var. Bunlar;

Float() => Herhangi bir sayı veya sayı değerli karakter dizisini noktalı sayıya çevirir.
int() => Herhangi bir sayıyı veya sayı değerli karakter dizisini tam sayıya dönüştürür.
str() => Herhangi bir sayıyı karakter dizisine dönüştürür

Basit bir örnek ya da 2 örnek yapalım arkadaşlar.

a=10
b=15
print (a+b)

a=10
b="15"
print (a+b)

Yukarıda 2 ayrı kod blogu görüyorsunuz bunları çalıştırdığımız zaman ilk kodumuz gayet iyi bir şekilde çalışacak ve ekranda 25 sayısını bize gösterecektir.


İkinci kod blogu çalıştığında ise program hata verecektir. Çünkü 15 sayısı " " içerisinde alınmıştır. Burada 15 sayısı sayısal bir değer olarak değil bir karakter olarak görüldüğü için toplama işlemi yapılamamıştır. Bundan dolayı sistem hata vermiştir. Biz b="15" şeklinde yazıp bunu int("15") şeklinde toplarsak int bizim karakter olan değişken türümüzü sayıya yani 15'e çevirecek ve toplama yapmamızı sağlayacaktır.

a=10
b=int("15")
print (a+b)


Evet arkadaşlar değişken türleri bu kadar. Anlamadığınız yerleri yorum formu ile sorabilirsiniz.

2)İNPUT KOMUTU (FONKSİYONU)

Evet arkadaşlar input() komutu ile veri girişi yapabiliyoruz. Yani program çalışmaya başlıyor ve bizden veri girişi yapmamızı istiyor. Hemen aşağıda yer alan kodlar ile ilk örneğimizi yapalım ve mantığını hemen anlayalım arkadaşlar.

a=input("bir sayi")
print (a)

Yukarıda yer alan örnekte a isimli bir değişken oluşturduk ve bu değişkene input fonksiyonu ile bir sayı giriniz şeklinde bir komut verdik. Daha sonra print komutu ekranda yazdırdık.

Programı RUN(çalıştır) yapınca ekranda bir sayi  ifadesi çıkıyor ve herhangi bir sayı giriyoruz ben 5 şeklinde girdim ve enter a bastım daha sonra program girdiğim sayıyı  ekranda gösterecek şekilde geri dönüt verdi. Kısaca kullanıcıdan veri girişi yapmasını istiyorsak input() fonksiyonunu kullanırız.


NOT: İNPUT fonksiyonu ile girilen değerler karakter dizisi şeklindedir. Yukarıda verilen örnekteki 3 sayısı aslında matematiksel bir ifade değil karakter olarak 3 tür. İlerleyen bölümlerde input ile int değişken türünü kullandığımız zaman mantığı daha iyi anlayacaksınız.


İnput () Fonksiyonu Örnek-1: iki sayıyı toplayan program

İki sayıyı toplamak için basit bir toplama makinesi yapalım :) Hatırlarsanız algoritma konusunda bu kısmı işlemiştik. 2 sayının toplamını bulan programın algoritmasını bulmuş ve akış şemasını çizmiştik şimdi 2 sayının toplamını bulan programın python kodlarını yazacağız.

Python 3.6 Kodlar
print ("iki Sayiyi Toplayan Program")
birincinot = int(input("Birinci Notu Giriniz:"))
ikincinot = int(input("ikinci Notu Giriniz:"))
toplam = birincinot+ikincinot
print (toplam)

Gördüğünüz kodları repl.it sitesi içerisinde yer alan alana yapıştıralım ve çalıştıralım karşımıza ilk olarak iki sayıyı toplayan program birinci notu giriniz şeklinde bir ifade gelecek arkadaşlar. Daha sonra bir sayı girelim ve entera basalım bu sayı 5 olsun. Daha sonra ekranda ikinci notu giriniz şeklinde bir yazı çıkacak bir sayı girelim ve entera basalım ben yine 5 sayısını girdim. Ekranda son olarak girmiş olduğumuz sayıların toplamının olduğu bir ekran göreceğiz.



Yukarıdaki örnekte ise toplamın gerçekleştiğini görebilirsiniz.

İnput () Fonksiyonu Örnek-2: Bir sayının karesini almak

sayi= int(input ("Karesini almak istedigin sayiyi gir  "))
print ("Girdiginiz sayinin karesi:")

print ( sayi ** 2)



İnput () Fonksiyonu Örnek-3: Kısa ve uzun kenarı verilen dikdörtgenin alanın hesaplama


kisaKenar = int(input("Kısa Kenarı giriniz : "))
uzunKenar = int(input("Uzun Kenarı giriniz : "))
cevre = ((kisaKenar) + (uzunKenar)) * 2
alan = (kisaKenar) * (uzunKenar)
print("Dikdörtgenin Çevresi :",cevre )
print("Dikdörtgenin Alanı :",alan)

İnput () Fonksiyonu Örnek-4: Klavyeden girilen saniye değerini dakikaya çeviren python kodu


Python programlama dilinde input örnekleri şimdilik bu kadar. Bu örnekleri ilerleyen günlerde arttırabiliriz.

9.Sınıf Bilgisayar Bilimi 2.Dönem 1.Yazılı Sınavı [PYTHON]-1
9.Sınıf Bilgisayar Bilimi 2.Dönem 1.Yazılı Sınavı [PYTHON]-2


3)İF KOMUTU (FONKSİYONU)

İF komutu programlama da en çok kullanılan komutlardan birisidir. İf ile şartlı durumları birbiriyle karşılaştırabiliriz.

Kısaca if : “eğer” anlamı taşır. Bir koşulun sağlanması durumunda kullanılır.

else: “değilse” anlamı taşır. Bir koşulun sağlanmaması durumunda kullanılır.

elif: “eğer değilse” anlamı taşır. Eğer kodlarda sürekli if kullanırsak program tüm koşulları gözden geçirip ona göre karar verir

İf Örnek 1: Sayı 0 dan büyük mü küçük mü 



İf Örnek 2: Yaşa göre ehliyet alıp alamama 



İf Örnek 3: İki notun ortalamasına göre geçip kalma 



İf Örnek 4: Sayı tek mi çiftmi 



İf Örnek 5: Sayı pozitif mi negatif mi 



İf Örnek 6: Kullanıcı Adı Parola

4)LEN KOMUTU

Len komutu ile karakter dizilerinin uzunluğunu hesaplayabiliriz. Kısaca verdiğimiz bir kelimede yer alan harfleri ve diğer karakterleri saymak için kullanırız. Hemen aşağıda yer alan örneklere bakarsak aslında mantığı hızlı bir şekilde anlamış oluruz.
Yukarıda yer alan örneklerde gördüğünüz gibi bilgisayarbilimleri.com ifadesi 23 harften bilisim kelimesi 7 harften b i l i s i m kelimesi ise arasında olan boşluklardan dolayı 13 karakterden oluşuyor. Print komutunun yardımı ile de bunu ekranda göstermiş olduk.

5)POW KOMUTU

Pow komutu ile matematiksel üs alma işlemlerini kolay bir şekilde yapabiliriz. Mesela pow(5,2) demek beşin karesini alalım demek. Hemen aşağıda yer alan örneklere bakalım.

Yukarıda yer alan örneklerde ilk satırda 5 in karesini aldık ve sonuç 25 olarak çıktı. İkinci satırda 4 ün küpünü aldık ve sonuç 64 olarak çıktı son olarak 2 nin dördüncü kuvvetini aldık ve cevap 16 olarak çıktı.

6)LİSTELER

Listeler sayesinde farklı türden verileri barındırabiliriz. Matematikteki gördüğünüz kümeler gibi düşünebilirsiniz. Aslında küme oluşturuyoruz. Oluşturduğumuz kümeler ise 0'dan başlıyor. 0'ıncı indisten. Hemen örneklere bakalım.
Yukarıda bir liste oluşturduk ve bu listenin içerisinde yer alan verileri ekrana yazdırdık burada dikkat etmeniz gereken 0.sırada ali 1.sırada veli 2.sırada ise murat var. Ayrıca parantezler de köşeli parantez arkadaşlar.

6)WHİLE

While döngüsü ile belirli bir şart durumu sağlandıkça, döngü içerisinde yer alan kod bloklarının çalışması sağlanır. İsterseniz hemen bir kaç örnek yapalım.

Yukarıda yer alan python kodlarına baktığımız zaman a=0 değeri ile başlamış program. Daha sonra a değeri 10 dan küçük olduğu sürece ekrana mkal yazdırmış ve daha sonra a değerini 1 arttırarak devam edilmiş. bu şekilde ekrana 10 kere mkal yazdırmış olduk.

Yukarıda yer alan örneğimizde ise 1'den 10'a kadar sayıları birer birer artırarak yazdırdık. a=1 ifadesi bizim programımızın başlangıç değeri yani 1'den başladık daha sonra 1 değerini ekrana yazdırdık ve 1 arttırdık ve bu şekilde döngü sonuna kadar geldik. Dikkat ettiyseniz a<=10 ifadesinde eşitlik var. Eğer orada eşitlik ifadesi olmasaydı 10 değeri ekranda görünmezdi. Eğer <= ifadesini kullanmak istemezseniz a<=10 yerine a<11 de yazarsanız sonuç aynı olacaktır.


Son örneğimizde de 2 den başlayarak 10 a kadar yazdırmış olduk. a=2 ifadesi başlangıç değerimiz. Yani 2 den başla dedik programımıza ve a+=2 ile de a değerini 2 arttır dedik. Programların mantığını anlamak için mutlaka Repl.it sitesini kullanarak sizde çalışmaların yapın.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder